Tăng cường công tác tư vấn tâm lý học đường gắn với giáo dục kỹ năng sống tại Trường Phổ thông Dân tộc nội trú tỉnh Cao Bằng

      Thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước và chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Cao Bằng về xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện; trong những năm qua, Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú tỉnh Cao Bằng đã chú trọng triển khai hiệu quả công tác tư vấn học đường gắn với giáo dục kỹ năng sống cho học sinh, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.

      Vai trò đặc biệt của công tác tư vấn học đường và giáo dục kỹ năng sống trong Trường PT DTNT tỉnh Cao Bằng

      Trường Phổ thông dân tộc nội trú tỉnh Cao Bằng là trường giáo dục đào tạo học sinh bậc trung học phổ thông, có học sinh dân tộc thiểu số, học sinh dân tộc thiểu số ít người và học sinh được tuyển thẳng là dân tộc thiểu số đặc biệt ít người. Tại đây, học sinh vừa học tập vừa ăn ở, sinh hoạt tập trung trong môi trường nội trú. Vì thế, bên cạnh những vấn đề về biến đổi tâm sinh lý tuổi dậy thì, học sinh còn dễ gặp phải những vấn đề về tâm lý, cảm xúc, kỹ năng ứng xử, thích nghi với môi trường sống tập thể và định hướng tương lai. Trong bối cảnh đó, công tác tư vấn học đường và giáo dục kỹ năng sống không chỉ là hoạt động hỗ trợ, mà còn là “điểm tựa” tinh thần giúp học sinh ổn định tâm lý, hình thành lối sống tích cực, biết tự bảo vệ bản thân, chủ động giải quyết vấn đề và phát triển toàn diện.

Ảnh 1. Không gian chia sẻ tại phòng tư vấn

      Thực trạng và những giải pháp triển khai tại nhà trường

      Nhận thức rõ tầm quan trọng của công tác tư vấn học đường, Trường PTDTNT tỉnh Cao Bằng đã chủ động xây dựng kế hoạch, tổ chức triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thiết thực:

      Thứ nhất, kiện toàn đội ngũ thực hiện công tác tư vấn học đường: Nhà trường phân công cán bộ quản lý, giáo viên kiêm nhiệm, giáo viên chủ nhiệm, nhân viên y tế học đường, Đoàn Thanh niên, Tổ Quản lý học sinh nội trú phối hợp thực hiện nhiệm vụ tư vấn tâm lý, hỗ trợ học sinh kịp thời. Đội ngũ giáo viên được tạo điều kiện tham gia các lớp tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn về tư vấn học đường và giáo dục kỹ năng sống.

      Thứ hai, đa dạng hóa hình thức tư vấn: Công tác tư vấn được thực hiện thông qua nhiều kênh như tư vấn trực tiếp, tư vấn trực tuyến, tư vấn cá nhân, tư vấn theo nhóm, tư vấn thông qua sinh hoạt lớp, sinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt kí túc xá, hoạt động trải nghiệm, hoạt động ngoài giờ lên lớp; kết hợp lồng ghép trong các môn học, đặc biệt là môn Ngữ văn, Giáo dục công dân, Hoạt động trải nghiệm - hướng nghiệp.

      Thứ ba, tăng cường giáo dục kỹ năng sống cho học sinh nội trú: Nhà trường chú trọng trang bị cho học sinh các kỹ năng thiết yếu như kỹ năng giao tiếp, kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng quản lý cảm xúc, kỹ năng tự phục vụ, kỹ năng phòng chống bạo lực học đường, xâm hại trẻ em, tệ nạn xã hội; kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn, hiệu quả.

     Thứ tư, phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình, xã hội: Công tác tư vấn học đường được triển khai trên cơ sở phối hợp thường xuyên với phụ huynh học sinh, các tổ chức đoàn thể, lực lượng công an, y tế địa phương nhằm kịp thời nắm bắt tình hình, hỗ trợ học sinh khi cần thiết.

      Hiệu quả đạt được

      Ngay từ đầu năm học, Tổ Tư vấn tâm lý học đường và giáo dục kỹ năng sống đã gửi thư ngỏ và tờ rơi giới thiệu về hoạt động tư vấn học đường tới 15 lớp học trong trường, để giúp học sinh hiểu về hoạt động tư vấn học đường, biết tìm đúng địa chỉ khi gặp vấn đề trong sinh hoạt và học tập. Gắn hộp thư “Điều em muốn nói” trước cửa phòng tư vấn để học sinh nếu còn rụt rè, e ngại khi trao đổi trực tiếp, có thể gửi gắm tâm tư, nguyện vọng, mong muốn hay những chia sẻ với nhà trường những cảm nhận, suy nghĩ về các hoạt động học tập, phục vụ, phong trào của nhà trường. Tạo cảnh quan cho phòng tư vấn bằng việc treo các pano, áp phích về hoạt động tư vấn học đường và công tác xã hội trước cửa và trong phòng tư vấn để giúp học sinh hiểu được chức năng, nhiệm vụ của bộ phận tư vấn học đường cũng như quy trình hoạt động của công tác tư vấn học đường và công tác xã hội theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Đồng thời tạo niềm tin cho học sinh cũng như phụ huynh đối với công tác giáo dục của nhà trường.

      Từ tháng 9/2025 đến tháng 12/2025, phối hợp với Đoàn Thanh niên tổ chức 02 hoạt động giáo dục kỹ năng sống trong giờ Sinh hoạt dưới cờ với chủ đề: (1) Kỹ năng thích nghi với môi trường mới và kỹ năng quản lý thời gian; (2) “Kỹ năng kiểm soát cảm xúc - Sống bình tĩnh, ứng xử văn minh”. Phối hợp với Tổ Quản lý học sinh nội trú, lồng ghép giáo dục kỹ năng tự lập, kỹ năng giao tiếp, ứng xử các mối quan hệ; giáo dục giới tính, sức khỏe sinh sản vị thành niên trong các buổi sinh hoạt kí túc xá tháng 9, 10, 11. Trong thời gian tới, tiếp tục thực hiện các hoạt động giáo dục kỹ năng sống theo kế hoạch đã đề ra.

Ảnh 2. Hoạt động giáo dục kỹ năng sống trong giờ Sinh hoạt dưới cờ

      Từ đầu năm học cho đến nay, các thành viên trong Tổ Tư vấn tâm lý học đường và Giáo dục kỹ năng sống, các tổ chức như Đoàn Thanh niên, Tổ Quản lý học sinh nội trú, Giáo viên chủ nhiệm đã thực hiện trên 20 ca tư vấn với những trường hợp học sinh gặp khó khăn trong học tập, sinh hoạt tại nhà trường; gặp những tình huống vướng mắc trong các mối quan hệ với bạn bè tại lớp học cũng như tại KTX, các mối quan hệ trên mạng xã hội...

Thông qua việc triển khai đồng bộ công tác tư vấn học đường và giáo dục kỹ năng sống, nhận thức và hành vi của học sinh Trường PTDTNT tỉnh Cao Bằng đã có những chuyển biến tích cực. Học sinh mạnh dạn hơn trong giao tiếp, biết chia sẻ những khó khăn tâm lý, có ý thức tự điều chỉnh hành vi, giảm thiểu các biểu hiện vi phạm nội quy, bạo lực học đường; tinh thần đoàn kết, tương trợ trong môi trường nội trú ngày càng được củng cố.

      Đặc biệt, nhiều em đã hình thành được kỹ năng tự học, tự quản, biết định hướng nghề nghiệp phù hợp với năng lực, hoàn cảnh bản thân, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường.

Ảnh 3. Hoạt động giáo dục kỹ năng sống trong giờ sinh hoạt KTX

      Định hướng trong thời gian tới

      Trong thời gian tới, Trường PT DTNT tỉnh Cao Bằng tiếp tục xác định công tác tư vấn học đường và giáo dục kỹ năng sống là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài; chú trọng nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ làm công tác tư vấn; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong tư vấn tâm lý; mở rộng các hoạt động trải nghiệm, hoạt động giáo dục ngoài lớp học gắn với thực tiễn cuộc sống của học sinh dân tộc thiểu số.

      Việc quan tâm đúng mức và triển khai hiệu quả công tác tư vấn học đường, giáo dục kỹ năng sống không chỉ góp phần xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, mà còn là nền tảng quan trọng để đào tạo những công dân có nhân cách, bản lĩnh, sẵn sàng hội nhập và đóng góp cho sự phát triển bền vững của tỉnh Cao Bằng.

Nông Thị Thu Bằng