Từ đất cằn sỏi đá đến vườn rau xanh mát – Dấu ấn giáo dục lao động tại Trường Phổ thông Dân tộc nội trú tỉnh Cao Bằng

      Trong những năm qua, bên cạnh việc chú trọng nâng cao chất lượng dạy học văn hóa, Trường Phổ thông Dân tộc nội trú tỉnh Cao Bằng luôn quan tâm tổ chức các hoạt động giáo dục trải nghiệm, lao động sản xuất gắn với thực tiễn đời sống. Một trong những hoạt động mang lại hiệu quả thiết thực, để lại nhiều dấu ấn tốt đẹp là hoạt động trồng rau tăng gia sản xuất của học sinh nội trú, góp phần giáo dục kỹ năng sống, hình thành thói quen lao động và nâng cao chất lượng bữa ăn cho học sinh.

      Biến khó khăn thành cơ hội giáo dục

      Xuất phát từ thực tế quỹ đất của nhà trường còn nhiều diện tích chưa được khai thác, Ban Giám hiệu Trường PTDTNT tỉnh Cao Bằng đã có chủ trương tận dụng diện tích đất trống để tổ chức cho học sinh tham gia trồng rau tăng gia sản xuất. Khu đất với diện tích gần 5.000m², vốn là khu vực nhiều sỏi đá, nghèo dinh dưỡng, cỏ dại mọc um tùm, nay được quy hoạch, cải tạo và đưa vào sử dụng một cách khoa học, hiệu quả. Diện tích đất được chia thành các lô nhỏ giao cho 15 lớp trong toàn trường quản lý, sử dụng. Việc phân công khoa học, cụ thể, rõ ràng đã giúp nâng cao tinh thần trách nhiệm của tập thể lớp, đồng thời tạo điều kiện để tất cả học sinh đều được tham gia lao động, trải nghiệm thực tế.

Ảnh 1. Hình ảnh vụ mùa đầu tiên trồng đỗ tương để cải tạo đất

      Sự vào cuộc sát sao của Ban Giám hiệu và giáo viên chủ nhiệm

      Ngay từ khi triển khai, hoạt động trồng rau tăng gia sản xuất nhận được sự chỉ đạo sát sao, thường xuyên của Ban Giám hiệu nhà trường. Nhà trường đã định hướng cụ thể về cơ cấu cây trồng theo mùa, đảm bảo phù hợp với điều kiện khí hậu địa phương, thổ nhưỡng của đất và nhu cầu sử dụng trong bếp ăn tập thể. Các loại rau, cây màu được lựa chọn trồng luân phiên theo mùa như: mùng tơi, rau ngót, đỗ Hà Lan, cải cúc, cải chíp, cải canh, đỗ tương… vừa dễ trồng, dễ chăm sóc, vừa cho năng suất cao, đáp ứng nhu cầu thực phẩm xanh, an toàn cho học sinh nội trú. Giáo viên chủ nhiệm các lớp đóng vai trò nòng cốt trong việc tổ chức, hướng dẫn học sinh. Từ khâu làm cỏ, cải tạo đất, lên luống, gieo trồng, chăm sóc đến thu hoạch, giáo viên chủ nhiệm luôn đồng hành, hướng dẫn tỉ mỉ, giúp học sinh nắm được những kỹ thuật cơ bản trong trồng trọt, từng bước hình thành kỹ năng lao động sản xuất.

Ảnh 2. Các em học sinh thu hoạch ngọn đỗ Hà Lan cho bữa cơm tối

      Hình thành nếp lao động đều đặn, tự giác của học sinh

      Hoạt động trồng rau tăng gia sản xuất dần trở thành nếp sinh hoạt quen thuộc của học sinh Trường PTDTNT tỉnh Cao Bằng. Sau giờ học buổi chiều, đúng 16 giờ 45 phút, học sinh các lớp lại cùng nhau ra vườn: người cuốc đất, người làm cỏ, người tưới nước, chăm sóc từng luống rau. Dưới sự hướng dẫn của thầy cô, học sinh biết phân công công việc hợp lý, phối hợp nhịp nhàng, vừa lao động, vừa trao đổi, học hỏi lẫn nhau. Không khí lao động diễn ra sôi nổi, vui tươi, thể hiện tinh thần đoàn kết, gắn bó của tập thể học sinh nội trú. Đặc biệt, nhiều học sinh có kinh nghiệm làm nương rẫy, trồng trọt ở gia đình đã phát huy vai trò “kỹ sư nông nghiệp”, chia sẻ lại kỹ năng cho những bạn chưa từng cầm cuốc, chưa quen với công việc làm vườn. Qua đó, các em không chỉ rèn luyện kỹ năng thực hành mà còn học được cách chia sẻ, giúp đỡ nhau trong lao động và sinh hoạt.

Ảnh 3. Học sinh khối 10 đang chăm sóc cho những luống đất gieo rau cải cúc vụ mới

       Từ đất cằn sỏi đá đến những luống rau xanh mơn mởn

      Từ một khu đất khô cằn, nhiều sỏi đá, nghèo dinh dưỡng, chỉ có cỏ dại sinh trưởng, mùa mưa thì ngập úng, mùa đông thì khô cằn; chỉ sau vài tuần mới dưới bàn tay cần cù, chịu khó của thầy và trò Trường PTDTNT tỉnh Cao Bằng, khu vườn tăng gia đã thay da đổi thịt rõ rệt. Những luống rau thẳng tắp, xanh mơn mởn nối tiếp nhau, tạo nên một không gian xanh mát, tràn đầy sức sống ngay trong khuôn viên nhà trường. Những sản phẩm rau, cây màu thu hoạch được đã phục vụ trực tiếp cho bữa ăn hằng ngày của học sinh nội trú, góp phần cải thiện chất lượng bữa ăn, đảm bảo dinh dưỡng, an toàn thực phẩm, đồng thời giúp nhà trường tiết kiệm chi phí trong công tác nuôi dưỡng học sinh.

Ảnh 4. Rau cải canh đã sẵn sàng cho thu hoạch

      Giá trị giáo dục bền vững từ lao động trải nghiệm

      Hoạt động trồng rau tăng gia sản xuất không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn có giá trị giáo dục sâu sắc. Thông qua lao động, học sinh được rèn luyện tính cần cù, kiên nhẫn, ý thức trách nhiệm và tinh thần tập thể. Các em hiểu được giá trị của sức lao động, trân trọng thành quả do chính mình làm ra, từ đó hình thành thái độ sống tích cực, biết quý trọng thiên nhiên và môi trường. Bên cạnh đó, hoạt động còn giúp học sinh rèn luyện kỹ năng làm vườn, chăm sóc cây trồng, những kỹ năng thiết thực, gắn liền với cuộc sống, đặc biệt có ý nghĩa đối với học sinh dân tộc thiểu số, học sinh vùng cao.

      Góp phần xây dựng môi trường giáo dục toàn diện

      Có thể khẳng định, hoạt động trồng rau tăng gia sản xuất của học sinh Trường PTDTNT tỉnh Cao Bằng là một mô hình giáo dục trải nghiệm hiệu quả, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện “học đi đôi với hành, giáo dục gắn với thực tiễn”. Trong thời gian tới, nhà trường tiếp tục duy trì và phát huy hiệu quả hoạt động này, từng bước mở rộng quy mô, đa dạng hóa cây trồng, đồng thời gắn kết chặt chẽ hơn giữa lao động sản xuất với giáo dục kỹ năng sống, giáo dục hướng nghiệp cho học sinh nội trú. Hoạt động trồng rau tăng gia sản xuất không chỉ làm xanh thêm khuôn viên nhà trường mà còn gieo mầm những giá trị tốt đẹp trong mỗi học sinh, góp phần đào tạo thế hệ học sinh dân tộc nội trú Cao Bằng chăm ngoan, biết lao động, có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội.

Nguyễn Hồng Quyên